Erectiestoornissen bij hartfalen
Cardioloog geeft een begrijpelijke verklaring voor erectieproblemen bij hartfalen en enkele belangrijke tips wat daaraan te doen valt.
R.A.M. van Langeveld

copyrights sedert 1998; disclaimer

(Terug) naar homepage

Verband met hartfalen
De penis niet meer stijf kunnen krijgen of houden, geen seksuele opwinding meer voelen.
Bij de "normale" man zonder hartfalen komt het nogal eens voor op wat latere leeftijd. Maar bij de man met hartfalen komt dit veel vaker voor, zelfs op jongere leeftijd. De inschatting is dat misschien wel tot 75% van de hartfalenpatiënten dit probleem ondervindt. Erectiestoornissen bij hartfalen zijn dus zeker niet zeldzaam. Als hartfalen patiënt sta je dus beslist niet alleen met dit probleem. Er bestaat dus een duidelijk verband tussen hartfalen en erectiestoornissen.

Mogelijke oorzaken
Een mogelijke oorzaak kan gelegen zijn in de medicijnen die bij hartfalen worden voorgeschreven. Die kunnen inwerken op je beleving van seks en een aantal kan erectiestoornissen in de hand werken. Daarbij kunnen genoemd worden:

Digoxine (Lanoxine). De oorzaak of reden is niet bekend, maar dit veel gebruikte middel kan het seksueel functioneren negatief beïnvloeden. Het is een oud en beproefd geneesmiddel, maar het is de vraag of het wel altijd nodig is om dit middel voor te schrijven.
Thiazidediuretica (een bepaald type plasmiddel nogal eens gegeven bij hoge bloeddruk) en het plasmiddel Spironolacton. Dit laatste middel kan zelfs bij de man leiden tot lichte, wat pijnlijke, borstvorming.
Bètablokkers. Dit is een bekende bijwerking, maar de kans op erectieproblemen is niet zo groot. Verreweg de meeste patiënten verdragen deze middelen goed.

ACE-remmers en AII-receptor-blokkers, die standaard gebruikt worden bij hartfalen, kunnen echter het seksuele functioneren mogelijk verbeteren.

Een tweede oorzaak kan zijn dat het falend hart maar in beperkte mate tot inspanning in staat is. Toch valt de lichamelijke belasting van seks erg mee. Je kunt het bijna vergelijken met het in vlot tempo oplopen van twee trappen. Hartfalenpatiënten worden vaak ingedeeld in 4 klassen. Klasse I en II hebben geen of weinig hinder van hun hartfalen. Klasse III en IV hebben last van ernstig hartfalen en zullen zeker problemen ondervinden. Bij klasse I en II moet seks echter in principe goed mogelijk zijn.

Een derde oorzaak kan zijn de manier waarop je je verminderde conditie en hartkwaal beleeft. Bij hartfalen vind je nogal eens een samengaan met depressieve gevoelens en angst. Mag het nog wel? Kan het nog wel? Gevoelens van angst en onzekerheid kunnen overheersen en een stevige erectie verhinderen. Op de pagina “Over seks en zo bij hartfalen”, wordt meer uitleg gegeven over dergelijke gevolgen van hartfalen voor je seksleven.

Een vierde oorzaak kan zijn de slechte bespreekbaarheid. Kun je je schroom niet overwinnen bespreek het dan eerst met je huisarts. Een begrip van bovengenoemde oorzaken kan je hierbij helpen.

Mogelijkheden en beperkingen van behandeling
Wat kan een cardioloog vervolgens doen om de omstandigheden voor jou zo gunstig mogelijk te maken? Allereerst moet hij zo goed mogelijk je medicatie instellen. Hij kan proberen bepaalde medicijnen (zoals digoxine of thiazidediuretica) te vermijden of te vervangen door medicijnen die minder problemen geven. Voor het plasmiddel Spironolacton is er een alternatief (Eplerenon). Bètablokkers zijn absoluut nodig, maar de minste kans op problemen bestaan bij het toch al veel voorgeschreven Carvedilol. Je cardioloog zal wel altijd een afweging maken. Een wijziging mag de stabiliteit van je conditie met de ingestelde medicijnen niet in gevaar brengen.

Je zult je afvragen of je een erectiepil (PDE-5-remmer zoals Viagra, Cialis, Levitra), mag gebruiken? Het antwoord is misschien verrassend: dat mag meestal wel bij licht tot matig hartfalen (klasse I en II), maar beslist niet in combinatie met bepaalde geneesmiddelen die de bloedvaten verwijden: de zogenaamde nitraten.
Je cardioloog kan de erectiepil ook ontraden wanneer meerdere medicijnen zijn voorgeschreven die ieder voor zich (bedoeld of als bijverschijnsel) de bloeddruk verlagen en/of wanneer de bloeddruk in rust erg laag blijkt. Een mogelijk nadelige wisselwerking met andere medicijnen moet eveneens worden meegewogen bij de beslissing. Je kunt hierover ook je apotheker raadplegen. Ook kort na een ernstig hartincident wordt de erectiepil stellig ontraden. Alcohol enkele uren vóór en binnen de werkingsduur van de erectiepillen moet bij hartfalenpatiënten eveneens worden ontraden.

Wees echter niet ongerust wanneer je arts je een erectiepil voorschrijft. Onderzoek heeft namelijk uitgewezen dat genoemde erectiepillen na zorgvuldige afweging van het bovenstaande veilig kunnen worden gebruikt door hartfalenpatiënten en ook bij hen erectiestoornissen kunnen verhelpen. Sterker nog, het is niet uitgesloten dat deze erectiepillen zelfs een positieve invloed hebben op het welbevinden van je hart! Ze werden eigenlijk oorspronkelijk voor dat doel ontwikkeld.

Waarschuwingen en aanbevelingen
Wanneer je last hebt van erectiestoornissen, ga dan niet eigenmachtig wijzingen aanbrengen in je medicatie of op eigen gezag erectiepillen gebruiken. Raadpleeg altijd eerst je behandelend arts en vraag om een recept. Koop de erectiepil in een apotheek en niet zomaar tegen een stuntprijs via een of andere website. Om kosten te sparen kun je, in overleg met je arts, een zwaardere pil vragen en die halveren.
In het algemeen kan het gebruik van een hoge dosis erectiemiddel bij hartfalenpatiënten en mensen vanaf 65 jaar worden ontraden. De helft van de maximaal toelaatbare dosis is echter bij deze groep mensen meestal meer dan sterk genoeg en geeft minder bijverschijnselen. Soms is zelfs een kwart van de maximale dosis voldoende. De pillen zijn in het begin soms minder succesvol omdat je lichaam en geest moeten wennen aan de nieuwe situatie na een periode van erectiestoornissen. Probeer het daarom eerst een aantal keren (aanbevolen wordt soms 8x) en besluit dus niet zomaar tot het innemen van een hogere dosis, zeker niet zonder opnieuw je arts te raadplegen.
Lees de bijsluiter zorgvuldig en houd je aan de voorschriften. Wanneer een hartprobleem zich voordoet vergeet dan niet je arts te melden welk erectiemiddel je de laatste keer hebt gebruikt. Bepaalde medicijnen (zoals met name nitraten) mogen dan namelijk niet binnen een bepaald tijdsbestek worden toegediend. Om die reden worden langdurig werkende erectiepillen (zoals Cialis) bij hartfalen soms ontraden.

Meer weten van hartfalen? <--- klik hier

R.A.M. van Langeveld is cardioloog verbonden aan het Jeroen Bosch Ziekenhuis te 's-Hertogenbosch

Toegevoegde keywords: impotentie, erectieprobleem, erektie, erektieprobleem, slappe penis, erektiestoornis, geen stijve, impotent, erektiepil, sildenafil, tadalafil, vardenafil
Sponsor::Atelier voor Duurzaamheid door (kleding)reparatie van o.a. bruidskleding en wiegen