Cardioversie: herstel tot normaal hartritme
Cardioloog legt uit hoe een abnormaal hartritme kan worden verholpen met een elektrische schok
R.A.M. van Langeveld

copyrights sedert 1998; disclaimer

(Terug) naar homepage

Hoe werkt het?

Cardioversie is een ingreep die we tegenwoordig beschouwen als een routine procedure.
Met een stroomschok wordt een onregelmatig hartritme hersteld tot een regelmatige hartslag. Die ingreep wordt daarom ook wel elektrocardioversie genoemd. Eigenlijk is een cardioversie niets anders dan een soort resetten van het hart. Zoals je thuis een computer kan resetten als deze vastloopt en zijn "fabrieksinstellingen" weer terugkrijgt, gebeurt dit ook bij een cardioversie. Het hart is daarna weer beter in staat om met meer kracht het bloed rond te pompen.

Wanneer nodig en wanneer niet?

Veel patiënten merken dat ze meer klachten krijgen van hartfalen wanneer ze lijden aan een ritmestoornis genaamd boezemfibrilleren. Dit heeft te maken met een vermindering van de hoeveelheid bloed die het hart uitpompt, wanneer het ritme snel en onregelmatig is als gevolg van die stoornis. De bloeddruk daalt, de mogelijkheid tot inspanning neemt af en de neiging om vocht vast te houden wordt versterkt. Het kan dus van belang zijn die ritmestoornis te verhelpen om erger te voorkomen.
Cardioversie is in het algemeen niet nodig als het hartfalen stabiel is en de hartslag rustig. Het zogenaamde boezemfibrilleren kan dan meestal ook wel met medicijnen onder controle worden gehouden. Een schok is dus alleen dan nodig wanneer de snelle onregelmatige hartslag het pompen van het hart zó negatief beïnvloedt dat het hartfalen daardoor verergert.

De procedure

De procedure van de cardioversie is eenvoudig. De patiënt moet nuchter naar het ziekenhuis komen en wordt daar gedurende een aantal uren opgenomen op de hartbewaking ter voorbereiding. Een kortdurend narcosemiddel wordt tijdens dat verblijf toegediend. Op het moment dat de patiënt onder narcose is worden op de borstkas twee stroomgeleidende platen gedrukt die zijn verbonden met een speciaal apparaat dat een elektrische schok kan afgeven. De cardioloog kan met dit apparaat de hoeveelheid stroom regelen die tijdens de schok wordt gegeven. Vaak is 1 maal toedienen van een lichte schok al genoeg om een normaal ritme te krijgen. Zo nodig kunnen een of meer nieuwe schokken met een verhoogde stroomsterkte worden toegediend.
Na ongeveer 10 minuten komt de patiënt al weer bij en kan hij of zij nog een aantal uren worden geobserveerd alvorens weer naar huis te mogen.

Beperkte risico’s en nadelen

Leidt cardioversie tot schade van het hart? Het is immers een elektrische klap die aan het hartweefsel wordt uitgedeeld. Normaal gesproken niet, tenminste als de hoeveelheid toegediende stroom zo laag mogelijk wordt gekozen. De eventuele schade die zou kunnen optreden is zo beperkt in omvang, dat het hart hiervan geen nadelige gevolgen kan ondervinden.
Bovendien is cardioversie niet echt eng. De patiënt is onder narcose, pijn doet het niet en de patiënt kan zich vrijwel nooit herinneren dat hij iets heeft gevoeld.

Toch moet de cardioloog steeds goed overwegen wanneer cardioversie wel of niet nodig is, want er zijn toch ook wel een aantal mogelijke risico's.
Een van de belangrijkste problemen is het mogelijk optreden van zogenaamde embolieën. Kleine brokjes bloedstolsel breken dan los uit het hart en verplaatsen zich snel naar slagaders in een ander deel van het lichaam. Als deze stolseltjes vastlopen, sluiten ze de boel af en treedt er weefselversterf op. Het is daarom altijd nodig om tevoren bloedverdunnende medicijnen te nemen. Hartfalenpatiënten gebruiken vaak al bloedverdunners. Deze verminderen de kans op deze vervelende complicatie bij cardioversie.

Ook kan het wel eens voorkomen dat het hartritme na de toegediende stroomschok traag op gang komt. Normaal gesproken gebeurt dit uiteindelijk altijd wel, maar soms kan het even duren en moet het trage ritme verholpen worden met medicijnen.
Een enkele keer zie je een lichte irritatie van de huid, op de plaats waar de schok is toegediend. Dat kan een aantal dagen een wat branderig gevoel veroorzaken. Dat is echter goed te verhelpen door de plek in te smeren met een vettige zalf.

Meer weten van hartfalen? <--- klik hier

R.A.M. van Langeveld is cardioloog verbonden aan het Jeroen Bosch Ziekenhuis te 's-Hertogenbosch

Toegevoegde keywords: boezemflutter, atriumflutter, atriumfibrilleren, regulair, irregulaire hartslag, hartpatiënt, hartziekte, elektrisch, stroomstoot, volt, elektrode, paddles, elektrotherapie, irregulaire pols, fibrilleren, fladderen, hart, flutter, hartklopping, boezemfladderen,